Pistlar
Minnkum brottkast án aukins eftirlits
Hafrannsóknarstofnun hefur gefið út sitt mat fyrir síðasta ár. Stofnunin áætlar að brottkastið á botnfiski sé alls um 3.800 tonn, þar af í þorski um 1.227 tonn, sem er um 0,6 prósent þroskaflans. Í ýsu er brottkastið 2.544 tonn,eða 3,13% og í skarkola veiddum í dragnót er brottkastið 341 tonn eða 7,11% sem er gríðarlega mikið, sama á hvern mælikvarða við mælum.
Mikið eða lítið?
En er þetta brottkast í botnfiski mikið eða lítið. Almennt má vitaskuld segja að það sé ekki mikið, heildarlega eða hlutfallslega. Svo sannarlega miklu minna til dæmis en hjá ýmsum nágrannaþjóðum okkar, minna en maður heyrir af í fiskveiðum fjarlægra þjóða og stjarnfræðilega miklu minna en hjá ESB ríkjunum.
Það breytir hins vegar því ekki að við eigum að taka málið alvarlega. 3.800 tonn af botnfiski, er eins og hráefni góðrar fiskvinnslustöðvar. Það samsvarar líka kvóta bestu og kvótahæstu skipanna okkar. Það munar því um tonnin 3.800 tonnum. og ef við lítum bara á þorskinn, þá er 1.200 tonn heilmikið. Ætli útflutningsverðmæti 1.200 tonna geti ekki numið um 200 milljónum króna, sem gæti nú vel munað um.
Eitthvað að marka?
Menn spyrja eflaust, er eitthvað að marka þessar tölur um borttkastið. Svarið er já, það verðum við að ætla. Það vill svo til að Árni M. Mathiesen sjávarútvegsráðherra hefur beitt sér fyrir vönduðum skoðanakönnunum á meðal starfandi sjómanna um brottkast. Sama gerði Kristinn Pétursson fiskverkandi og fyrrv. alþingismaður einnig. Niðurstöður þessara kannan ríma vel við athuganir vísindamanna Hafrannsóknastofnunar. Við höfum ekki tiltækar betri upplýsingar. Þetta eru bestu vísbendingarnar sem við höfum. Menn geta ekki leyft sér að veifa öðru mati, sem ekki hefur verið staðreynt á nokkurn hátt.
Hvað er til ráða?
Það er ýmsilegt til ráða. Við höfum beitt hagrænum aðferðum sem hafa reynst vel. Kvótaívilnun vegna undirmálsfisks, innleiðing reglunnar um Hafró afla ( sem aðilar í sjávarútvegi þekkja vel) hafa reynst vel. Eftirlitskerfi er sjálfsagt, en því er ekki hægt að beita út í hið óendanlega. Stjórnvöld verða almennt að hafa það viðmið að auka ekki eftirlit nema að sýnt sé fram á að það færi meiri árangur en nemur kostnaði við innleiðingu þess. Þetta þarf að gilda í sjávarútvegi og á að gilda í öðrum atvinnugreinum hérlendis einnig. Við höfum verið að auka eftirlitið mikið í sjávarútvegi og nú er nóg komið að sinni.
