Nýjum aðilum opnaðar leiðir til hafrannsókna
Fjárframlög til Hafrannsóknastofnunar aukin um 100 milljónir
Ég kynnti í fyrradag tvær mikilvægar ákvarðanir sem báðar hafa það aðmarkmiði að efla hafrannsóknir. Bæði með því að styrkja svo um munar fjárhagsgrundvöll Hafrannsóknarstofnunarinnar. Ennfremur er verið að opna leið fyrir aðrar vísinda og fræðimenn að leita sér fjármagns til þess að geta stundað hafrannsóknir. Þetta eru mikil tímamót. Hér er verið að koma til móts við sjónarmið sem ég hef lengi haldið á lofti um mikilvægi aukinna hafrannsókna og að slíkar rannsóknir megi stunda víðar að úr þjóðfélaginu.
En hvernig verður að þesus staðið ?
100 milljón króna aukning til Hafrannsóknastofnunar
Ef við ræðum Hafrannsóknarstofnun fyrst. Þá er það svo að þegar tekin var ákvörðun um að leggja á veiðigjald sjávarútvegi var einnig ákveðið að önnur gjaldheimta, þe.e Þróunarsjóðsgjald og veiðieftirlitsgjald, félli niður. Þar með var Þróunarsjóður sjávarútvegsins gerður upp. Og það er til marks um góða ávöxtun sjóðsins, að þó að hann hafi byrjað líf sitt með kolöfugan höfuðstól, er nú þegar búið að borga úr honum 689 milljónir inn í svo kallaðan Verkefnasjóð sjávarútvegsins, sem meðal annars er ætlað að fjármagna hafrannsóknir.
Nú hef ég tekið ákvörðun, fengið hana samþykkta í ríkisstjórn að leggja þessa fjármuni í ríkissjóð, ef Alþingi samþykkir. Ennfremur verði fjárlagarammi Hafrannsóknarstofnunar aukinn um 100 milljónir, í tveimur áföngum. Þetta er umtalsvert. Tíu prósent hækkun fjárlagaframlaga. Möguleikar stofnunarinnar til að taka á nýjum verkefnum aukast umtalsvert
Það verður líka gert. Jóhann Sigurjónsson forstjóri Hafrannsóknarstofnunarinnar hefur þegar kynnt hvernig hægt verður að ráðast í nýjar rannsóknir sem varpa munu mikilvægu ljósi á samspilið í hafinu. Þarna sjáum við hvernig þessarar ákvörðunar er þegar farið að gæta með jákvæðum hætti.
Aðgengi annarra aðila að hafrannsóknum
Hitt málið er líka mikilvægt. Ég ákvað einnig að opna á aðgengi annarra vísindamanna að fjármagni úr Verkefnasjóði sjávarútvegsins; amk. 25 milljónir króna á næsta ári. Þetta er nýtt og má með sanni segja um þetta að mjór sé mikil vísir. Eðlilegt er að gera kröfur um að sá er sækir um fjármagn leggi að minnsta kosti með sér jafn háa upphæð. Þarna gætum við því verið að búa til nýja hafrannsóknarstarfsemi með 50 milljón króna veltu strax á næsta ári. Nauðsynlegt er að gera strangar faglegar og vísindalegar kröfur hvað varðar þessa nýbreytni. Það verður gert. Við þurfum að nýta féð vel og að tryggja að það leiði sem best af sér.
Tvær mikilvægar ákvarðanir
Full ástæða er til að binda góðar vonir við þetta tvennt. Hækkun fjármagns Hafrannsóknrstofnunar til rannsóknarverkefna er jákvætt og endurspeglar vilja mjög margra. Stofnuninni hefur verið sniðinn of þröngur stakkur og úthaldstími skipanna verið of lítill. Þá hefur það gerst að við höfum eignast vísindamenn sem geta leitað svara við spurningum er lúta að hafrannsóknum. Sumir þeirra starfa utan Hafrannsóknarstofnunar. Það er gott að veita þeim tækifæri til nýrra verkefna. Slíkt getur líka laðað að ungt fólk til hafrannsóknarverkefna og aukið í raun heildarfjármagn til hafrannsókna í landinu. Auk þess sem það er eðlileg þróun í nútíma vísindasamfélagi, sem ég hef lengi talað fyrir. Þetta voru því tvær mikilvægar ákvarðanir, sem við eigum að líta á að marki ákveðin þáttaskil og verði hafrannsóknum til framdráttar í framtíðinni.
