Pistlar
Ekkert þekkingarþorp, takk - við viljum þekkingarland
Þessi mál voru meðal annars rædd á aðalfundi Byggðastofnunar, sem haldin var í því merka menningar og menntasetri, Bifröst í Norðurárdal í Borgarfirði. Þar þarf ekki lengi að skyggnast um gáttir til þess að skilja mikilvægi uppbyggingar mennta og háskólakennslu. Skólinn talar sínu máli. Uppbygging hans er ævintýri, þökk sé framtaki heimamanna, forsvarsmanna skólans og þeim menntamálaráðherrum Sjálfstæðisflokksins sem hafa knúið fram uppbyggingu með því að rífa skólann inn í umhverfi sjálfseignarstofnunar og skólagjalda. Á Bifröst háttar svo til að aðsókn er þreföld á við það sem skólinn hefur leyfi til að taka á móti. Faglega og hvað aðstöðu varðar gæti skólinn tekið við mörgum fleiri nemendum. Nú er skynsamlegt að gefa skólanum kost á slíku, með hliðsjón af því sem segir í inngagni þessa pistils.
Sláandi tölur
Runólfur Ágústsson rekstor flutti skörulegt og fróðlegt erindi á byggðastofnunarfundinum - ef undan er skilið slangrið sem á köflum líktist meir orðfæri samfylkingarmanns, en skólamanns, en látum það liggja á milli hluta. Fram kom í máli hans að alltof fáir útskrifast úr háskólanámi í flestum landsbyggðarumdæmunum; nema þar sem háskólar eru til staðar. Aðgengið er semsé ráðandi þáttur um sókn í háskólanámið. Háskólarnir í Reykjavík, eru í rauninni bara skólar fyrir Reykvíkinga og nágranna. 80 prósent nemendanna eru búsettir á því svæði. Reynslan hefur síðan sýnt að þeir fara beint til starfa fyrir sunnan. Skólarnir eru með öðrum þræði útungunarvélar fyrir atvinnulífið á litlum landfræðilegum bletti og þjóna nemendum þar, en hinum ekki. Þeir rísa með öðrum orðum hvorugur undir því að vera einhvers konar þjóðskólar. Það er alvarlegur hlutur.
Þessu þarf að breyta
Þessu þarf þess vegna að breyta. Það verður þess vegna þá og því aðeins gert að háskólastarfið sé eflt úti á landi. Gefa Háskólunum á Bifröst, Hvanneyri, Hólum og Akureyri forgang að aukningu nemendaígilda. Setja tvöfaldan kraft í uppbyggingu háskólasetursins á Ísafirði, sem þó er í rífandi gangi. Taka á móti nemendum frá öllu landinu og spýta almennilegum krafti í þessa starfsemi.
Þekkingarþorp nei takk
Það er nefnilega dauðans vitleysa að markmiðið á Íslandi sé að koma upp einhverju fyrirbrigði sem menn hafa kallað þekkingarþorp og það eigi að vera útí mýri einni sunnan við Reykjavíkurtjörn. Það er hætt við að þetta þorp yrði ansi einangrað frá íslensku þjóðlífi, eins og aðsókn nemenda segir nokkra sögu um. Og það þekkjum við af reynslu aldanna að í einangruðum samfélögum vex trauðla nýgræðingur í andlegu tilliti. Íslenskt háskólastarf þarf nefnilega að vera í lifandi tengslum; lifandi tenglsum við þjóðlífið allt, ekki bara kaffihúsaþjóðina, einsýnu spekingana og aðra þá sem ekki sjá út fyrir sinn akademíska þorpshugsunarhátt. Eða eigum við að voga okkur að hugsa til loka hvar sú þjóð endar sem kýs að mennta allt sitt fólk, frá blautu barnsbeini til fertugsaldurs, á einni og sömu hundaþúfunni. Ætli það verði þjóð útrásarinnar og djarfra ákvarðana? Tæplega
Þess vegna er svarið það sem haldið var fram hér að framan. Eflum háskólamenntun almennt, en sérstaklega á landsbyggðinni
