Pistlar
Stefnulaus með klofinn skjöld
Langvinn barátta - Harðdræg barátta
Allir vita að kosningabaráttan vegna formennskunnar í Samfylkingunni var hatrömm. Ekki þarf annað en að rifja upp skrifin í blöðunum og yfirlýsingarnar í ljósvakamiðlunum til þess að gera sér það ljóst. Svo er það baráttan sem fór fram utan kastljóssins.
Eins og bent hefur verið á þá tók Össur við formannskeflinu þegar Samfylkingin var illa á sig komin. Illa þokkuð, fylgislaus og stefnulaust rekald, búið til út úr fjörbrotum þriggja vinstri flokka. Flokkurinn vann ágætan sigur í alþingiskosningunum síðast, þó ekki tækist honum ætlunarverkið. Og núna mætti Ingibjörg Sólrún til leiks og sagði; nú get ég. Flokksmenn samykktu, höfnuðu formanni sínum og kusu nýjan. Hörð barátta um önnur embætti.
Harkan í baráttunni um formannssætið kemur kannski ekki svo mjög á óvart. Það höfðum við utanaðkomandi meðtekið af umræðunni löngu fyrir landsfundinn. Hitt er óvæntara hversu harkan var gríðarleg um önnur valdaembætti á vegum flokksins. Hinum nýja varaformanni, þingmanninum unga Ágústi Ólafi Ágústssyni fylgja harðar ásakanir um vafasöm vinnubrögð þegar hann tekur við virðingarstöðu sinni. Orð Lúðviks Bergvinssonar keppinauts hans verða ekki skilið öðruvísi en svo að hann hafa beinlínis unnið óheiðarlega. Þetta eru þungar ásakanir.
Og í blöðunum í dag er dregin upp heldur aulaleg mynd af nýjum ritara, af einum keppinautanna.
Það virðist því sem baráttan hafi fráleitt einskorðast við formannsslaginn einan. Um önnur valdaembætti stendur styrr, blandaður foragt og brigslum. Þetta er ekki gæfulegt upphaf.
Málefnaleg fátækt
Ingibjörg Sólrún varð illa tvísaga þegar hún sagði fyrir landsfund að barátta þeirra Össurar snerist um mat á persónum, en talaði síðan í allt aðra átt að loknu kjörinu. Á þetta benti Morgunblaðið nú um helgina. Hitt er þó öllu lakara, úr því að málefnaundirbúningurinn er talinn mikilvægastur að sjá hvernig flokkurinn kemur út úr þeirri vinnu.
Það vekur ekki litla athygli að Samfylkingin kýs að skila auðu í stórum málaflokkum. Þar á bæ hafa menn greinilega gaman af því að veltast um í loftkenndu jarmi, akademískum pælingum og pólitísku hugarflugi. Allt er það gott og blessað. En minna fer hins vegar fyrir niðurnegldum skoðunum um tiltekin mál, sem þó hljóta að skipta máli þegar fólk betur flokk á borð við Samfylkinguna.
Ekkert ályktað um sjávarútvegs og samgöngumál
Í Kastljósi Sjónvarpsins var vakin athygli á þessu sl. sunnudag Og hverju svaraði hinn nýkjörni formaður, sem þá hafði nýverið lagt áherslu á málefnaþátt flokksstarfsins. Hún svaraði: "Það er spurning; þurfa menn alltaf að fara með allt stafrófið í hvert sinn sem ályktað er á landsfundi?"
Hverju var formaðurinn nýkjörni að svara. Hvaða mál flokkuðust þarna, hluti af hefðbundnu stafrófi, sem ekki verðskuldaði að ályktað væri um. Jú það voru málaflokkar á borð við samgöngumál og sjávarútvegsmál.
Þetta er í raun alveg ótrúlegt. Hvaða flokkur hefði komist upp með slíkt að víkja að hvorugu í stjórnmálaályktun sinni? Ekki margir væntanlega, en þó Samfylkingin greinilega, skv. því sem fram kemur í Kastljósviðtali við Ingibjörgu Sólrúnu.
Fyrningarleiðinni hafnað?
Það er þó ósanngjarnt annað en að nefna að í máli formannsins kom fram að hún vék orðum að sjávarútvegsmálunum í þessu viðtali. Það voru fróðleg orð. Þar er áherslan á að ná þurfi aukinni sátt um sjávarútvegsstefnuna. Og síðan sagði Ingibjörg Sólrún Gísladóttir. "Við vitum að það hefur ekki verið sátt um fyrningarleiðina, sem við vildum fara. Það er heldur ekki sátt um þá leið sem nú er farin af stjórnvöldum og við þurfum bara að beita okkur fyrir umræðu um þetta..."
Þetta er út af fyrir sig athyglisvert, en verður þó enn fróðlegra þegart skoðaður er sá kafli svo kallaðrar annarrar lotu plaggs Framtíðarnefndarinnar þar sem fjallað er um sjávarútvegsmálin, en Ingibjörg Sólrún var þar formaður. Í þeim skrifum er hvergi vikið að fyrningarleiðinni. Á hinn bóginn er talað um með jákvæðum hætti að tekið hafi verið upp auðlindagjald; nokkuð sem frambjóðendur Samfylkingarinnar gerðu sem minnst úr fyrir kosningar. Raunar töluðu þeir gegn þeirri útfærslu í kosningabaráttunni. Síðan er í plaggi annarrar lotu mjög rætt um mikilvægi sáttar um sjávarútvegsmál og láti nú guð gott á vita!
Víðar er málefnastaðan veik
Morgunblaðið hefur síðan vikið að hinni veiku málefnastöðu Samfylkingarinnar í utanríkismálum. Um það þarf ekki að fjölyrða, en skal þess í stað vitnað til leiðara blaðsins frá því í gær mánudag. En þar segir orðrétt:
" Í skilagrein utanríkismálahópsins - sem ekki var samþykkt á landsfundinum heldur vísað til stefnuþingsins - segir: "Semja þarf um stöðu Íslands í varnar- og öryggiskerfi Atlantshafsbandalagsins og Evrópu án þess að stefna að uppsögn varnarsamningsins við Bandaríkin en án þess að hér verði nauðsynlega herbúnaður á vegum Bandaríkjastjórnar."
Verði þetta stefna Samfylkingarinnar, er um algjöra grundvallarbreytingu að ræða frá þeirri stefnu, sem Alþýðuflokkurinn fylgdi í öryggismálum, en gengið mjög til móts við þau sjónarmið Alþýðubandalagsins og Kvennalistans, sem aldrei hafa átt meirihlutafylgi að fagna hjá íslenzkum kjósendum, að Ísland eigi að vera varnarlaust. Væri stefnubreyting af þessu tagi til marks um að Samfylkingin væri trúverðugur flokkur í varnar- og öryggismálum, sem gæti t.d. farið með þau mál í utanríkisráðuneytinu?
Samfylkingin væri þá líka í raun að taka undir með þeim embættismönnum Bandaríkjastjórnar í Pentagon, sem telja óþarft að hafa varnarviðbúnað á Íslandi. Stefna Bandaríkjastjórnar í heild er hins vegar sú að tryggja þurfi loftvarnir í öllum aðildarríkjum Atlantshafsbandalagins og að áfram verði varnarviðbúnaður á Íslandi.
Málefnavinnu Samfylkingarinnar er auðvitað ekki lokið. Að sumu leyti er athyglisvert hvernig staðið hefur verið að henni, með því að leita eftir þátttöku sem flestra í umræðum á fundum framtíðarhópsins, jafnvel fólks utan flokksins. En öll "samræðustjórnmálin" eru til lítils ef þau skila ekki að lokum skýrri, trúverðugri stefnu sem ætla má að dugi sem stefna ábyrgs stjórnarflokks. Samfylkingin á enn mikið verk fyrir höndum".
Af nógu að taka
Af öllu þessu má sjá að það er af nógu að taka. Landsfundurinn var flugeldasýning, sem við fylgdumst með af mis miklum áhuga. Nú er þeirri sýningu lokið. Þegar rýnt er í raunveuleikann blasir við mynd sem er öllu ókræsilegri. Flokkur sem er lemstraður af innanflokksátökum. Flokkur sem er með málefnalega veika stöðu. Og flokkur sem greinilega leggur áherslu á að tala sig út úr vandræðum sínum.
Formaðurinn grípur síðan til gamalkunnugs ráðs. Reynir að bægja athyglinni frá vandræðunum með aumkunarverðu tali um klíkurnar í landinu. Sama tilbrigðið og reynt var í Borgarnesi forðum tíð með hörmulegum árangri. Og þetta leyfir sér að segja sá stjórnmálamaður, sem einmitt þessa dagana liggur undir harkalegu ámæli félaga sinna í R. listanum, fyrir klíkuskap og flokksvæðingu borgarkerfisins í Reykjavík. Það er með eindæmum hvernig jafn reyndum og klókum stjórnmálamanni og Ingibjörgu Sólrúnu eru stundum mislagðar hendurnar. Hvað fáum við næst að heyra? Kannski upprifjun á Pandóruboxinu fræga !
