Pistlar
Nú fyrst reynir á stjórnarandstöðuna
Sú ákvörðun ríkisstjórnarflokkanna að falla frá löggjöf um eignarhald á fjölmiðlum og stefna að frumvarpi um sama efni á næsta hausti færir umræðu liðinna mánuða í nýtt ljós. Ríkisstjórnin freistar þess með þessu að skapa meiri sátt um málið og koma þannig til móts við þá fjölmörgu sem báðu um meiri tíma til undirbúninjgs og aukið samráð.
Ekki þar fyrir. Undirbúningur málsins hefur tekið mikinn tíma. Umræður hafa verið miklar og allir sem það hafa viljað hafa átt þess kost að setja fram sjónarmið sín. En engu að síður kom fram gagnrýni sem ríkisstjórnarflokkarnir mæta með ákvörðun sinni nú. Gagnrýni á grundvelli málsmeðferðar hlýtur þá að hljóðna. Nú geta menn vonandi að farið að snúa sér að efnisatriðunum. Þau skipta jú mestu máli
En af hverju löggjöf?
Rifjum aðeins upp forsöguna. Það var ákvörðun ríkisstjórnarflokkanna, samykkt í þingflokkum þeirra beggja, að setja löggjöf sem tryggði tiltekna eignadreifingu í fjölmiðlum og kæmi í veg fyrir að stórfyrirtæki hefðu töglin og hagldirnar í skoaðanmyndun í landinu. Þetta var mjög í samræmi við umræðuna í þjóðfélaginu, eins og hún hafði staðið. Menn höfðu margir lýst áhyggjum vegna eigna og valdasamþjöppunar í landinu. Þær áhyggjuraddir heyrðust ekki síst úr horni stjórnarandstöðunnar; einkanlega frá Vinstri Grænum.
Það var vitaskuld ástæða til að hafa sérstakar áhyggjur af fjölmiðlaumhverfinu. Þar fer fram skoðanamótunin í landinu. og menn þurfa ekki að orðlengja mjög um gangverk lýyðræðislegrar umræðu til þess að sjá og skilja nauðsyn þess að einn eða fáir hafi ekki þar ráðandi áhrif, t.d í krafti auðs. Þess vegna voru fjölmiðlafrumvörpin lögð fram
Hannað á auglýsingastofu?
Auðvitað vissum við að brugðist yrði hart við. Það eru miklir hagsmunir í húfi. Einkanlega valdahagsmunir. Þeir sem þessara hagsmuna áttu að gæta hlutu að bregðast hart við og beita sér og tækjum sínum og tólum á fjölmiðlamarkaðnum af öllum mætti. Það kom á daginn.
Hitt sætti vitaskuld undrun að þeir sem forðum höfðu kallað á lagasetningu og sett raunar fram skýrar tillögur þar að lútandi kusu bljúgir að lúta í gras. Það var óvæntur endir á stórkallalegum yfirlýsingum.
Augljóslega valda þessu ekki neinar efnislegar forsendur. Það er eitthvað annað sem þarna er á seyði. Spyrja má Vinstri Græna hvort þessi mikla U beygja hafi verið hönnuð á einhverri fínni auglýsingastofu eða voru þeir fullfærir sjálfir um sinnaskiptin?
Prósteinn næstu mánaða
En nú er þetta í sjálfu sér að baki. Nú blasir ný alvara lífsins við. Stjórnarandstaðan hafði beðið um að lagasetningu um fjölmiðla yrði frestað til þess að fá betri tíma til undirbúnings, þar sem fulltrúar meiri og minnihluta á Alþingi yrðu kallaðir til. Nú hafa þeir fengið þessar óskir uppfylltar. Nú er komið að því að standa við stóru orðin.
Fyrir liggur að Vinstri Grænir og Frjálslyndir vilja líkt og ríkisstjórnarflokkarnir setja lög sem skilyrða eignarhald á fjölmiðlum. Í Kastljósi í gærkveldi fékk ég það upp úr Össuri Skarphéðinssyni formanni Samfylkingarinnar að honum hugnaðist ekki slíkt. Við því er í sjálfu sér ekkert að segja. Pólitík snýst um skoðanaágreining. Þess vegna skiptast menn í ólíka stjórnmálaflokka. En fróðlegt er að sjá hvort hvatamenn að lagasetningu um eignarhald á fjölmiðlum, sem komu úr röðum stjórnarandstæðinga, standi við hugmyndir sínar. Á það reynir á næstu mánuðum. Þeir verða því athyglisverðir á marga lund; ekki síst þegar komur að pólitískri stefnufestu og trúmennsku við eigin stefnumótun.
