Pistlar
Verjum kvótaþakið
Umræður hafa orðið miklar um samþjöppun aflaheimilda í sjávarútvegi, í kjölfar kaupa Eimskips á meirihluta í HB á Akranesi. Eðlilega hefur kastljósið beinst að lögum þeim sem eru í gildi um svo kallað kvótaþak, en það eru lög sem kveða á um hámarkskvótaeign einstakra fyrirtækja. Þessi lög hafa í meginatriðum gilt frá árinu 1998 og reynslan hefur sannað gildi þeirra. Þess vegna eigum við að verja þessi lög og tryggja að þau gildi áfram.
Nokkur rök fyrir kvótaþakinu
Sá sem hér stýrir penna sat í nefndinni sem undirbjó lögin. Það voru margvísleg rök sem hnigu að slíkri lagasetningu. Nefna má að aðgengi að sjávarútveginum er takmarkað vegna kvótans og því er sú hætta fyrir hendi að um samþjöppun verði að ræða. Þetta eru veigamikil rök fyrir því að við látum sérstök lög gilda um þessa atvinnugrein, fremur en aðrar. Slík kvótatakmörkun fyrirfinnst til dæmis ekki í iðnaði eða verslun.
Í annan stað erum við að ræða um okkar helstu náttúruauðlind. Það er ekki óeðlilegt að við tryggjum að henni sem dreifðastan nýtingarrétt. Í þriðja lagi má nefna nauðsyn þess að í sjávarútvegi okkar sé fjölbreytni. Slík fjölbreytni er nauðsynleg af ýmsum ástæðum. Tímarnir breytast og sagan sýnir okkur að fjölbreytni í sjávarútvegi er forsenda fyrir því að menn geti siglt í gegn um þær miklu breytingar sem alltaf verða í atvinnugreininni.
Síðast en ekki síst er nauðsynlegt í byggðarlegum tilgangi að tryggja aðgang margra að auðlindinni. Um það þarf í rauninni ekki að fara mörgum orðum. Þetta er svo augljóst mál.
Við vörðum kvótaþakið
Við endurskoðun á lögum um fiskveiðistjórnun á síðasta vetri komu fram tillögur um verulega rýmkun á kvótaþakinu. Þessar tillögur birtust í frumvarpsformi ríkisstjórnarinnar á Alþingi í vor. Undirritaður og ýmsir fleiri vorum mjög andvígir þessum breytingum. Það varð síðan niðurstaðan, að þrátt fyrir að þetta frumvarp kæmi fram, þá snerum við því við.
Þannig vörðum við kvótaþakið. Í meginatriðum má segja að kvótaþakslögin nú hafi ekki breyst, þó hnikað hafi verið til í fáeinum tegundum. Leyfileg heildarkvótaeign fyrirtækja í dreifðri eignaraðild er hin sama og var. Það er það sem mestu máli skiptir. Um flestar tegundir gilda sömu reglur og áður. Það er aðalatriðið.
Lögin virka vel
Margir héldu því fram að lög af þessu tagi yrðu gagnslaus. Menn spöruðu ekki hæðnisglósurnar um að útvegsmenn finndu fljótlega leiðir framhjá þessum lögum. Reynslan hefur sýnt annað. Menn væru ekki að biðja um hærra kvótaþak, nema vegna þessi lög virka, eins og til stóð. Þau eru hemill á samþjöppun kvótans.
Því var haldið fram að þessi lög væru óeðlileg mismunun gagnvart sjávarútvegi, í samkeppni við aðrar atvinnugreinar. Það er ekki svo, vegna sérstöðu sjávarútvegsins, líkt og ég hef þegar rakið hér að framan.
Þess vegna eigum við að treysta núverandi lagagrundvöll. Við eigum ekki að lyfta þakinu. Fremur væri ástæða til þess að lækka það í einstökum tegundum. Og kjarni þessa máls er því sá sem kemur fram í fyrirsögn þessa pistils
VERJUM KVÓTAÞAKIÐ!
