Látum þá standa við stóru orðin
Stjórnarandstaðan kom sneypt til þings nú í októberbyrjun. Ástæðan? Hún er ofureinföld. Stjórnarandstaðan stendur berskjölduð og hnípin eftir gasprið sitt um stöðu efnahagsmálanna á síðasta hausti og fram á þetta ár. Hrakspárnar og lýsingarnar á stöðu efnahagslífsins hafa engar gengið eftir. Forystumenn stjórnarandstöðunnar og félagar þeirra eru þess vegna berir að því að hafa farið með tómt fleipur.
Hvernig sem á málin er litið þá er ljóst að efnahagslífið hefur verið að styrkjast. Þau veikleikamerki sem sáust vegna verðbólgu og viðskiptahalla eru að hverfa. Jafnvel stjórnarandstaðan viðurkennir þetta. Þeir viðurkenna með öðrum orðum að hafa haft á röngu að standa
Staðreyndirnar fær enginn umflúið
Tvennt olli áhyggjum á síðasta ári í efnahagslífinu. Viðskiptahallinn og verðbólgan. Við stjórnarliðar héldum því fram að fyrir endann á hvorutveggja sæist. Við kölluðum verðbólguna sem var orðin alltof mikil í lok síðasta árs, verðbólguskot. Við héldum því líka fram að lækkað raungengi myndi sjá til þess að viðskiptahallinn lækkaði. Þess sáust líka fljótt merki.
Um þetta snerist ágreiningur okkar við stjórnarandstöðuna í raun. Þeir töluðum um holskeflu og tímasprengjur á meðan við vorum sannfærð um að við myndum sigrast á þessum helstu veikleikamerkjum efnahagsstjórnarinnar. Við reyndumst hafa á réttu að standa. Þeir höfðu rangt fyrir sér. Það eru staðreyndirnar. Og staðreyndirnar fær enginn umflúið; ekki heldur stjórnarandstaðan, þó hún kunni að vera seig við að bjarga sér á flóttanum.
Athyglisvert er að stjórnarandstaðan segir að lækkun verðbólgunnar sé ekki verk ríkisstjórnarinnar heldur aðila vinnumarkaðarins. Þetta eru skrýtin fræði og byggjast á þeirri kenningu að allt sem aflaga fari, sé ríkisstjórninni að kenna. Þegar aftur á mót vel gangi sé rétt að færa öðrum þakkirnar.
Samstarf sem skilaði árangri
Sannleikur málsins er hins vegar sá að ríkisstjórnin tók höndum saman við aðila vinnumarkaðarins til þess að tryggja skikkanlega verðlagsþróun. Það tókst vel. Allir lögðust á eitt. Ríkisvaldið tryggði með aðgerðum sínum, lagabreytingum og öðru sem til þurfti, að ekki kæmi til uppsagna kjarasamningsákvæða vegna svo kallaðra rauðra strika. Vinnuveitendur lögðust á eitt í sama tilgangi. Verkalýðshreyfingin sýndi ábyrgð og tryggði þannig tvennt í senn. Bætt kjör síns fólks og lægra verðlagsstig. Þetta þríhliða samstarf skilaði með öðrum orðum þeim árangri sem við erum núna að upplifa.
Til viðbótar er óumflýjanlegt að vekja athygli á því að gagngerar breytingar voru gerðar á stjórn peningamála. Lögum um Seðlabanka var breytt og sjálfstæði hans var aukið. Horfið var frá fjölþættum efnahagsmarkmiðum í stjórn peningamála en áhersla lögð á svo kölluð peningamálamarkmið.
Þetta sem hér er rakið er örugglega veigamesta ástæða þess að vel tókst til. Lægra raungengi í kjölfarið eyddi burtu viðskiptahallanum, verðbólgan er að gufa upp og jafnvægi er í þjóðarbúskapnum almennt. Þetta er gríðarlegur árangur.
Stjórnarandstaðan skuldar skýringar
Það reyndi á, þar til að áhrifanna fór að gæta. Aðgerðirnar voru alls ekki auðveldar. Eða eru menn búnir að gleyma því að menn - jafnvel hinir mætustu menn - kölluðu eftir því að Seðlabankinn væri sviptur hinu nýfengnga valdi sínu. Það var ekki gert. Menn stóðust áraunina, undir styrkri pólitískri forystu Davíðs Oddssonar forsætisráðherra. Sem betur fer.
Nú erum við að uppskera. Eins og fjárlagafrumvarpið ber með sér og undirstrikað er í þjóðhagsáætlun horfir vel í þjóðarbúskapnum.
En stjórnarandstaðan skuldar þjóðinni skýringar.
