Kvittað fyrir vaxtalækkunina
Varla hafði blekið þornað af síðasta pistlinum á heimasíðunni minni þar sem ákaft var kallað á vaxtalækkun, þegar Seðlabankinn tók sig til og lækkaði stýrivextina um 0,5 prósent. Það getur því enginn sagt að skrif á þessa heimasíðu hafi ekki nokkur áhrif!!! Þetta var afskaplega tímabær ákvörðun bankans. Vaxtalækkunin hefði hins vegar þurft að verða ennþá meiri.
Eins og rækilega var rökstutt í síðasta pistli á heimsíðunni eru öll efnahagsleg teikn þannig núna, að veruleg vaxtalækkun myndi ekki valda neinni röskun. Þvert á móti. Í rauninni er staðan þannig í efnahagslífinu að kröftug vaxtalækkun væri miklu fremur líkleg til þess að hleypa meira afli í efnahagslífið, sem væri mjög mikilsvert.
Vextirnir munu lækka áfram segir Seðlabankinn
Það er mjög mikilvægt að lesa það í yfirlýsingu Seðlabankans sem var send út í gær að bankinn boðar afdráttarlaust framhald vaxtalækkananna. Eins og góðra Seðlabanka er siður, slær hann nokkra varnagla, en það breytir ekki kjarna málsins. Varnaglarnir eru þess eðlis að þeir draga ekki úr boðskap bankans um að áfram verði haldið á þeirri braut sem hefur verið farin á þessu ári; braut stöðugra vaxtalækkana.
Þar vegur einna þyngst að augljóslega hafa stjórnvöld náð mjög góðum tökum á verðlagsþróuninni. Sú tímabundna verðhækkun sem hér varð og náði hámarki um síðustu áramót er liðin hjá. Engin teikn sjást á lofti um annað en að þessi stöðugleiki í verðlagi verði áfram. Það skiptir máli fyrir efnahagslífið í heild. Ekki síst fyrir almenning í landinu sem getur nú treyst á stöðugleika í framtíðinni.
Minnt á stöðu smærri fyrirtækja
Það er einmitt við þessar aðstæður sem ástæða er til að hvetja Seðlabankann til enn meiri dáða við vaxtalækkanir sínar. Það er gott jafnvægi í verðlagsmálum og viðskiptajöfnuður er að nást. Það er árangur sem er ástæða til þess að undirstrika. Þó vel sé skiljanlegt að bankinn vilji sýna gætni til þess að raska ekki hinu góða jafnvægi sem ríkir í efnahagslífinu eru aðstæður með þeim hætti núna að augljóslega gæti efnahagslífið þolað hraðari vaxtalækkun. Í rauninni hefði efnahagsstarfsemin í landinu afskaplega gott af stærri stökkum að þessu leyti.
Í þessu sambandi er ástæða til þess að undirstrika sérstaklega það sem vakin var athygli á í síðasta pistli. Stöðu minni fyrirtækjanna í landinu. Mörg þeirra hafa lent í greiðsluerfiðleikum, ekki síst þjónustuaðilar, sem kvarta undan því að erfitt sé að innheimta. Það veldur svo aftur keðjuverkun. Í raun eru þessir aðilar að fjármagna sig með himinháum dráttarvöxtum, sem enginn rekstur getur auðvitað staðið undir. Þess vegna skiptir það þá svo miklu máli að fjármagnsbyrðin lækki. Vaxtalækkun ylli því ekki að þessir aðilar legðust í neyslugleði eða fjárfestingaræði. Öðru nær. Vaxtalækkun gæti hins vegar stuðlað að því að þeir gætu komist út úr vanda sínum, að hjól athafnalífsins gengu betur smurð og menn losnuðu úr þessari úlfakreppu.
Fyrir nú utan það, sem bankamenn ættu manna best að skilja. Vaxtalækkun við svona aðstæður mun draga úr hættunni á útlánatöpum og bætir þannig hag bankanna sjálfra í bráð og lengd.
Vextirnir hafa lækkað um þriðjung
Þrátt fyrir að þetta sé sagt, skal ekki gert lítið úr þeim vaxtalækkunum sem þegar hafa verið gerðar. Þvert á móti. Það er ástæða til þess að draga það fram þá gjörbreytingu sem hefur orðið á peningamálunum í landinu að þessu leyti.
Hæstir fóru stýrivextirnir í ríf 11 prósent í fyrra. Núna síðar í þessum mánuði verða þeir komnir oní 7,1%. Það þýðir að þeir hafa lækkað um nálægt 40 prósent á ekki lengri tímabili. Frá því í apríl á þessu ári hafa vextirnir lækkað um 3 prósentustig, eða um 30%. Seðlabankinn lækkaði vexti sína um 0,6% þann 1. ágúst sl., um önnur 0,3% 1. september og hefur boðað 0,5% vaxtalækkun innan fáeinna daga. Það er með öðrum orðum önnur vaxtalækkunin í þessum mánuði og til marks um að Seðlabankinn er þeirrar skoðunar að unnt sé að herða á lækkuninni. Þetta er veruleg breyting, sem ástæða er til þess að undirstrika og er í raun mikið fagnaðarefni.
Eigum við ekki að láta þá standa við gífuryrðin sín
Núna, þegar þó þessi mikli árangur í vaxtamálunum er að nást og staða efnahagslífins er metin, rifjast óneitanlega upp heimsendaspárnar sem stjórnarandstaðan var með uppi fyrr á árinu og raunar á öllu síðasta hausti líka.
Muna menn ekki stóryrðin. Tímasprengja, brotlending og hrun, svo eitthvað sé rifjað upp úr orðagjálfrinu. Ekkert af þessu er að rætast. Alveg hið gagnstæða, eins og öllum er ljóst. Verðbólgan er á hraðri niðurleið, viðskiptahallinn er að þurrkast út og vextirnir lækka.
Er nú ekki tilefni fyrir duglega fréttamenn að nota hin öflugu leitarforrit á tölvunum sínum til þess að kalla upp á skjáina sína, stóryrðin sem forystumenn stjórnaranstöðunnar höfðu uppi. Það er alveg óþarfa tillitssemi og engin sérstök kurteisi, að hlífa þeim við að standa við stóru orðin, innantóma orðagjálfrið og bullið sem þeir höfðu uppi og sagan er núna að dæma marklaust.
Því það er nú einu sinni þannig að þó stjórnarandstaðan sé ef til vill ekki í miklum metum eða njóti álits almennings, þá er hún þó altjénd hin formlega stjórnarandstaða í landinu og til hennar verðum við að gera einhverja lágmarkskröfu. Svo sem eins og þá að standa við stóru orðin sín.
