Góð viðbrögð - Heilbrigðismálin í deiglunni
Frá því að ég tilkynnti um opnun heimasíðu minnar, ekg.is, hef ég fengið mikil og góð viðbrögð. Fjölmargir hafa komið að máli við mig og hvatt mig til áframhaldandi skrifa. Einnig hef ég fengið margar tölvupóstsendingar af sama tagi. Þá hef ég fengið margar góðar ábendingar um efnistök, útlit síðunnar og annað tilheyrandi. Þetta er vitaskuld uppörvandi og ánægjulegt. Eins og ég gat um í upphafi þá er ætlun mín líka að þróa síðuna áfram. Hún mun því væntanlega taka einhverjum breytingum, eftir því sem tíminn líður.
Heilbrigðismálin í deiglunni
Heilbrigðismálin hafa mjög verið til umræðu síðustu dagana. Dæmalaus og flumbrukennd ákvörðun yfirstjórnar Landsspitalans - háskólasjúkrahúss um tímabundna lokun deildar fyrir heilabilaða á Landakoti, vakti hörð viðbrögð úti í þjóðfélaginu. Eðlilega líktist þessi ráðstöfun gamalkunnu bragði; að höggva með niðurskurðarhnífnum þar sem sárast er, til þess að ná fram frekara fjármagni.
Þessu hafa stjórnendur sjúkrahússins neitað og engin ástæða til þess að draga frásögn þeirra í efa. Miklu fremur er rétt að líta svo á að þessi ákörðun yfirstjórnarinnar hafi verið hrein mistök, sem nú hafa verið leiðrétt, að minnsta kosti að einhverju leyti.
Þetta eru hinsvegar ekki traustvekjandi vinnubrögð. Rifjast nú upp að svipað atvik kom upp fyrir ekki mjög löngu síðan, þar sem tilkynnt var um tiltekna ákvörðun sem heilbrigðisráðherra beitti sér fyrir að yrði svo afturkölluð.
Varðandi þetta tiltekna tilvik núna, er nauðsynlegt að hafa í huga eðli málsins. Það fólk sem vegna sjúkdóms síns dvelst á stofnunum og deildum fyrir heilabilaða þolir röskun ákaflega illa. Hvers konar breyting á högum þess fer illa með það og veldur því kvíða og óöryggi. Við höfum sem betur fer lagt mikið í að búa vel að þessu fólki, með vistlegum húsakynnum, en umfram allt vegna þess góða,samviskusama og elskulega starfsfólks sem því sinnir. Þannig þarf það líka að vera áfram.
Mikið fjármagn
Á sama tíma og þessar fréttir birtust, bárust fregnir af því að við Íslendingar legðum meira til heilbrigðismála úr opinberum sjóðum, en aðrar þjóðir, eða sem svarar 2.200 bandaríkjadölum á mann. Þetta er staðreynd þrátt fyrir að hér sé hærra hlutfall yngra fólks en i öðrum löndum, sem að öðru jöfnu ætti að leiða til minni fjárveitinga til þessa málaflokks.
Fyrir þrjátíu árum og ríflega það, árið 1970, voru útgjöld til heilbrigðismála 3,2% af vergri landsframleiðslu. Tíu árum síðar var hlutfallið komið í 5,5%, en var síðan orðið 6,8% árið 1990. Um þessar mundir er ætlað að 7,5% fari til heilbrigðismála. Hagfræðistofnun Háskóla íslands hefur síðan komist að því að árlega hafi heilbrigðisútgjöldin vaxið um heil 6%.
Af öllu þessu má draga þá ályktun að vandinn sem við er að glíma í heilbrigðismálum stafi ekki af knöppu heildarfjármagni til málaflokksins, heldur fremur að hér sé um að ræða skipulagslegan vanda.
Skipulagsmál heilbrigðisþjónustunnar
Á það hefur verið bent, meðal annars af Ástu Möller alþiingismanni, að vandinn sem við sé að etja í heilbrigðismálum, sé af skipulagslegum toga. Dýrustu úrræðin séu gjarnan nýtt til þess að takast á við verkefni sem hægt sé að leysa með ódýrari hætti. Þannig verði sjúklingar að leita sér líknar á hinum dýru hátæknisjúkrahúsum, þó vel væri hægt að ráða við mein þeirra með skilvirkari og ódýrari hætti, annars staðar í heilbrigðiskerfinu. Þetta á augljóslega líka við um margvíslega þjónustu sem eldra fólk er að sækja.
Á þessu verður að gera bragarbót. Þannig er líklegara að við getum nýtt betur það mikla fjármagn sem við verjum til heilbrigðismála og um leið tryggt að þjónusta heilbrigðiskerfisins verði áfram eins góð og raun ber vitni um.
