Önnur sjónarmið
Sveitarfélög og krepputíð
Líkt og heimili og fyrirtæki landsins standa sveitarfélög frammi fyrir mjög breyttum forsendum í rekstri. Sveitarfélög fá tekjur sínar af útsvari og af fasteignagjöldum. Nú liggur fyrir í rekstri sveitarfélaga að tekjur einstaklinga eru að dragast hratt saman og fasteignagjöld lækka samfara lækkun fasteignamats eigna. Tekjur sveitarfélaga dragast því hratt saman þessa dagana. Borgarstjórn situr nú og skoðar samstíga leiðir og úrræði til að tryggja sem best að grunnþjónusta haldist óskert og að tryggja starfsöryggi starfsmanna borgarinnar.
Útgjöld sveitarfélaga fara að mestu í grunnþjónustu við íbúa. Sveitarfélög greiða fyrir leikskólaþjónustu, dagvistun hjá dagforeldrum, grunnskólaþjónustu, frístundaheimili, íþróttaiðkun, menningarmál, bókasöfn, sundlaugar, félags- og velferðarþjónustu, þjónustu við eldri borgara, sorphirðu, umhirðu opinna svæða og leikvalla, ýmis umhverfismál, samgöngur og öryggismál fyrir gangandi og hjólandi, snjómokstur svo fátt eitt sé nefnt.
Undanfarin ár hefur góðærið haft þau áhrif að þjónusta hefur aukist og sumt hreinlega ekki kostað borgarbúa neitt umfram það sem greitt er í formi skatta. Síðustu kosningar til sveitastjórna, fyrir rétt rúmum tveimur árum, snerust að miklu leyti um það hvort leikskólinn ætti að vera alveg ókeypis, hversu há frístundakort ættu að vera og hvernig við gætum aukið þjónustu við borgarbúa svo þeir veldu að búa í einu sveitarfélagi fremur en öðru.
En nú blasir við nýr tími. Ekki er hægt að tala um ókeypis lengur, enda er ekkert til sem er ókeypis því allt er greitt af einhverjum að lokum.
Meðal annars liggur fyrir að verðbólga hefur vaxið mun meira en ráðið er við og snertir það sérstaklega þá sem borða mat í skólum, í þjónustuíbúðum, á hjúkrunarheimilum og í alls kyns þjónustu við einstaklinga sem þurfa aðstoðar við.
Tækifærin blasa hins vegar alltaf við í öllum aðstæðum, sama hversu erfiðar þær virðast vera. Nú ert til að mynda lag að endurskoða innkaup borgarinnar og sjá hvort ekki er hægt að forgangsraða innkaupum á þann hátt að meiri áhersla verði lögð á íslenskan landbúnað og sjávarfang. Þannig drögum við úr verðbólguáhrifum að einhverju leyti, spörum dýrmætan gjaldeyri, bjóðum okkar íbúum upp á hollan mat og styðjum uppbyggingu innlendra atvinnuvega.
Þetta er bara eitt dæmi um möguleg áhrif ákvarðanatöku í rekstri. Við sem stýrum opinberri þjónustu skuldum íbúum okkar lands að horfa á allar mögulegar leiðir sem hraða uppbyggingu samfélagsins. Við þurfum að breyta og hagræða, ekki með því að skera blint niður, heldur huga í einu og öllu að hagsmunum okkar allra.
Þorbjörg Helga Vigfúsdóttir, borgarfulltrúi
