Hrafnseyri verður að finna varanlegt og sjálfbært menningarhlutverk

17.6.2010

Það er afmæli Jóns Sigurðssonar og 200 ára fæðingarafmælis hans verður minnst á næsta ári. Það eru einkum fjórir aðilar sem eiga að koma þar við sögu:

1. Alþingi, Jón forseti var forseti alþingis og sá eini þeirra allra sem ber þetta sæmdarheiti alltaf hvað sem líður lögum og titlatogi. Fyrrverandi forsetar Íslands bera ekki titilinn forseti. Biskupar eru kallaðir biskupar ævilangt, en ekki forsetar. Nema Jón Sigurðsson. Hann var forseti alþingis og þess vegna verður hann alltaf forseti okkar. Um það verður aldrei deilt. Þess vegna hlýtur hlutur alþingis í því að minnast Jóns Sigurðssonar að verða stór á árinu 2011.
2. Háskóli Íslands var stofnaður á 100 ára ártíð Jóns Sigurðssonar. Einnig hann hlýtur að minnast Jóns með einhverjum eftirminnilegum og myndarlegum hætti.
3. Hús Jóns Sigurðssonar í Kaupmannahöfn er einstakur staður, eina menningarhús Íslands erlendis. Alþingi á húsið og hefur sýnt því sóma. Þar hafa ráðist til verka fágætir starfsmenn á seinni árum þau hjón Jón Rafn Runólfsson og Inga Harðardóttir. Í húsinu er sýning um ævi Jóns Sigurðssonar. Þá sýningu þarf að endurbæta. Alþingi hefur um nokkurt skeið minnst Jóns Sigurðssonar með því að kalla sumardaginn fyrsta dag Jóns Sigurðssonar og hafa þrír Íslendingar nú fengið sérstakar viðurkenningar fyrir framúrskarandi framlag til samskipta Íslands og Danmerkur.
4. Loks er það Hrafnseyri. Þar þarf að taka til hendinni. Umfram allt þarf að finna Hrafnseyri hlutverk til frambúðar þannig að staðurinn verði vel setinn allt árið. Þetta er vandasamt meðal annars vegna þess að með Dýrafjarðargöngum færist alfaraleiðin innar í fjörðinn frá Hrafnseyri. En á verkefninu þarf að taka. Það verkefni sem verður ákveðið á Hrafnseyri verður að vera lifandi og varanlegt og sjálfbært menningarverkefni. Af hverju ekki að auglýsa eftir góðum hugmyndum? Það besta sem hægt væri að gera minningu Jóns Sigurðssonar á 200 ára ártíð væri að festa hutverk Hrafnseyrar svo í sessi að staðurinn verði aldrei framar auðnin ein stóra hluta ársins. Í raun má hugsa sér að Hrafnseyri sé miðstöðu margvíslegra verkefna á Vestfjörðum og við Arnarfjörð. Í þeim efnum þarf ekki að einblína á söguleg verkefni. Margt annað kemur til greina: Náttúra, rannsóknir, menning.

Í hruninu mikla 2008 kom mörgum manninum í hug að það hafi verið misskilningur að þessi þjóð gæti lifað sjálfstæð í þessu landi. Hún ætti að sameinast Danmörku, ganga undir Noregskonung og að sjálfstæði hennar væri aðallega spurning um peninga. Þessi sorgarumræða er gengin yfir en sýnir hvað sjálfstæðið er tæpt nema við munum eftir að berjast fyrir því á hverjum einasta degi.. Besta afmælisgjöfin til Jóns Sigurðssonar er að reisa virðingu þjóðarinnar fyrir sjálfstæðinu og rækta skilning hennar á þýðingu þess.

Okkur sem eyðum ævidögum okkar á Vestfjarðakjálkanum verður á þessum degi hugsað til Hrafnseyrar. Þar er verkefni sem gæti orðið mikilvægur þáttur í að skilja forsendur sjálfstæðisins, að þær eru ekki bara peningar.

Gert í Króksfirði 17. júní 2010

Svavar Gestsson