Höfum ekki lengur efni á hvalveiðibanni
Fyrir margt löngu er mönnum orðið það ljóst að samspilið í lífríki hafsins er afar flókið. Við höfum kynnst því að það hefur reynst býsna örðugt að átta sig á stærð einstakra nytjastofna þó aukin áhersla hafi verið lögð á vísindalegar rannsóknir á þessu sviði. Menn greinir líka á um ýmislegt í þessum efnum, eins og kunnugt er. Um eitt að minnsta kosti eru menn þó alveg sammála. Samspilið á milli einstakra nytjastofna er fyrir hendi. Það er til að mynda alveg ljóst að ákvörðun um að nýta ekki einn fiskstofn hefur ekki einasta áhrif á vöxt og viðgang þess stofns heldur einnig á aðra nytjastofna í hafinu. Þetta leiddi sem kunnugt er meðal annars til þess að Hafrannsóknastofnun fór út í svokallaðar fjölstofnarannsóknir til þess að bregða betra ljósi á þetta flókna mál.
20 prósenta minnkun á afrakstursgetunni
Hér á landi hefur ríkt hvalveiðibann, illu heilli, í einn og hálfan áratug. Allt frá árinu 1984 höfum við Íslendingar kosið að nýta ekki hina mikilvægu nytjastofna, hvalina, þó svo að ágreiningslaust sé að þeir þola veiði, margir hverjir. Augljóst er að þessi friðunaraðgerð hefur ekki einasta áhrif á hvalastofnana sjálfa, heldur einnig á aðra nytjastofna okkar, svo sem þorskinn.
Þetta kom mjög vel fram á dögunum er ég spurði sjávarútvegráðherra á Alþingi að því hver verði áhrif þess á einstaka nytjastofna við Íslandsstrendur að viðhalda banni við hvalveiðum og hver gætu orðið hin efnahagslegu áhrif slíks banns.
Svar sjávarútvegsráðherra byggðist á þeim tilgátum sem vísindamenn hafa sett fram; um að séu hvalveiðar ekki stundaðar geti langtímaafrakstur þorskveiða minnkað um allt að 20 prósent frá því sem ella yrði.
Allt að 10 milljarða tap
20 prósenta minnkun á langtímaafrakstursgetu er ekkert smávegis. Á síðustu 20 árum veiddum við að jafnaði 300 til 350 þúsund tonn af þorski og fórum upp í tæp 470 þúsund tonn. 20 prósent minnkun á slíkri veiði eru því 60 til 70 þúsund tonn á hverju einasta ári. Á fimm árum minnkar afrakstursgetan um sem svarar til árlegri veiði okkar í þorski. Er þetta hægt? - Augljóslega ekki.
Samkvæmt upplýsingum frá Þjóðhagsstofnun sem ég aflaði mér má ætla að við hver 10 þúsund tonn sem bætast við þorskveiðina aukist útflutningsverðmætið um 1.250_1.400 milljónir króna. Það er því auðvelt reikningsdæmi að reyna að nálgast hvað 60 til 70 þúsund tonna þorskveiði þýddi í útflutningsverðmætum. Miðað við þessar forsendur erum við væntanlega að tala um tölur sem hlaupa á 7,5 til 10 milljörðum króna.
Þetta eru ótrúlegar stærðir. Við þetta bætist að þegar hvalveiðar voru og hétu nam útflutningsverðmætið af þeim allt að tveimur milljörðum króna.
Hnepptir í herkví
þessari tilefnislausu friðunarstefnu gagnvart hvalveiðum. Hvalveiðibannið er okkur dýrkeypt ævintýri. Það kemur í veg fyrir eðlilegan afrakstur okkar af helstu nytjategundinni, lækkar tekjur sjávarútvegsins, rýrir afkomumöguleika sjómanna og fiskverkunarfólks, lækkar útflutningstekjur og almennt séð veldur lakari lífskjörum en ella. Þetta er með öðrum orðum skelfileg stefna. Nú er mál að linni. Við getum ekki lengur látið hneppa okkur í herkví af erlendum fgasamtökum, né lotið í duftið vegna dulbúinna hótana einstakra ríkja. Við eigum þess vegna að samþykkja hið fyrsta að hefja hvalveiðar á grundvelli vísindalegrar ráðgjafar. Við höfum ekki lengur efni á þessu hvalveiðbanni.
Einar K. Guðfinnsson alþingismaður
