Skattalækkun afþökkuð?
Það hefur talsvert verið rætt um þá hugmynd að lækka sérstaklega skatta á landsbyggðinni til þess að sporna gegn hinni óhagkvæmu og alvarlegu byggðaröskun. Hugsunin á bak við þessa aðgerð er sú að bæta lífskjörin á landsbyggðinni og stuðla þannig að því að fólk setjist þar að. Í rauninni má segja að við höfum farið aðrar leiðir á síðustu árum að sama markmiði. Mjög margt hefur verið gert til þess að bæta sérstaklega lífskjörin á landsbyggðinni með jafnandi aðgerðum. Tökum dæmi: Húshitunarkostnaður hefur mjög víða lækkað svo um munar í samræmi við ákvæði í byggðaáætlunum. Fjárframlög til þess að jafna námskostnað voru þrefölduð á sex árum,símakostnaður er nú hinn sami alls staðar á landinu og stigin hafa verið stór skref til þess að minnka kostnað við gagnaflutninga, þó enn sé þar verk að vinna. Skattalækkanir til fólks á landsbyggðinni bæta kjörin með því að minna er greitt til samneyslunnar. Lækkun útgjaldaliða á borð við orku, námskostnað eða símgjöld gerir það að verkum að meira er til ráðstöfunar til annarra hluta.
Lækkun fasteignaskatta á landsbyggð
Nauðsynlegt er síðan að minna á þá gríðarlega miklu breytingu sem varð á nú um síðustu áramót. Þá var horfið frá því að leggja á fasteignaskatta í samræmi við tilbúinn álagningarstofn, sem ekki var í neinu samræmi við markaðsverð húseigna. Landsbyggðarbúinn, þar sem markaðsverð íbúða var helmingi lægra en í Reykjavík, greiddi sams konar fasteignaskatta og höfuðborgarbúinn, sem naut eignahækkunarinnar sem þar hefur orðið síðustu árin. Lögin frá því um síðustu áramót afnámu þetta.
Árangurinn var lækkun á fasteignasköttum á landsbyggðinni upp á 1,1 til 1,2 milljarða króna og munar sannarlega um minna. Ég skoðaði Vestfirði sérstaklega. Þar var niðurstaðan sú að með þessari breytingu lækkaði álagning fasteignagjaldanna um ríflega 100 milljónir sem skiptust því sem næst jafnt á millli atvinnulífs og einstaklinga. Þetta er sjálfsagt réttlætismál en um leið ein öflugasta byggðaaðgerð sem framkvæmd hefur verið.
Hvað dvelur atvinnurekendur á höfuðborgarsvæðinu?
Á þetta ber að leggja áherslu. Mig undrar það satt að segja að atvinnurekendur á höfuðborgarsvæðinu skuli ekki sjá sóknarfæri í þessu með því að flytja úr húsnæðisokrinu og undan háum fasteignasköttum á höfuðborgarsvæðinu og út á land. Þar hljóta aukin færi að liggja. Það er margsannað að ýmis störf sem nú eru unnin á höfuðborgarsvæðinu, í rándýru húsnæði þar sem fasteignaskattarnir eru hærri, væri hægt að sinna utan þess. Og óhjákvæmilega vekur það áleitnar spurningar um hvað dvelji forsvarsmenn atvinnufyrirtækjanna í landinu.
Réttilega kvarta menn undan háum vöxtum en gæti það ekki verið leið undan vaxtabyrðinni að lækka skuldir fyrirtækjanna með því að koma starfseminni fyrir á landsbyggðinni í ódýrara húsnæði og greiða af því í leiðinni lægri opinber gjöld.
Að afþakka skattalækkun
Forsvarsmenn fyrirtækja sem starfa á hlutabréfamarkaði og eiga miklum skyldum að gegna við fjölda hluthafa hljóta að skoða þetta af fullri alvöru. Annað er fullkomið ábyrgðarleysi. Dæmi eru um að fyrirtæki hafi bókstaflega sparað sér fjárfestingar upp á tugi milljóna í húsnæði með því fyrirsvarsmennirnir hafa kosið því starfsvettvang utan þéttbýlisins á suðvesturhorninu. Reynslan sýnir að erfitt er að koma svona hugsun inn í heilabú þeirra sem alltaf geta sótt sér aura í vasa skattborgara. En hvað með þá sem hafa þá skyldu að gæta ítrasta aðhalds og lækka kostnaðarliði? Hafa þeir ekki velt fyrir sér möguleikanum til skattalækkana og minni fjármagnskostnaðar með því að staðsetja atvinnurekstur sinn á landsbyggðinni? -- Eða kjósa menn bara að afþakka skattalækkunina?
Einar K. Guðfinnsson
alþingismaður
