Ríkisfjármál og velferðin
Geir H. Haarde fjármálaráðherra hefur skýrt frá því að á þessu ári og næsta muni skuldir ríkisins verða greiddar niður um 20 til 25 milljarða króna. Þetta er sannarlega mikilsverður árangur. Skuldabyrði ríkisins hefur verið of mikil og lánsfjárþörf opinberra aðila hefur leitt af sér hærri vexti hérlendis en ella hefðu verið.
Nú hefur þetta allt breyst. Ríkið greiðir niður skuldir sínar. Lánsfjárþörf ríkissjóðs hefur minnkað. Nú er svo komið að hið opinbera er hætt að vera þátttakandi í kapphlaupinu um takmarkað lánsfé. Þetta hefur þegar sett mark sitt á lánamarkaðinn og skapar skilyrði til hóflegri vaxta í landinu.
Vaxtakostnaður ríkissjóðs
Þannig getum við séð að ríkissjóður leikur stórt hlutverk í efnahagslífinu. Aðhaldssemi í ríkisfjármálum á undanförnum árum hefur verið harðlega gagnrýnd. Nú er þessi stefnumörkun, sem fyrrverandi og núverandi fjármálaráðherra hafa báðir unnið að, farin að skila okkur miklum árangri á efnahagssviðinu og leggur drög að bættum kjörum almennings og atvinnulífs í framtíðinni.
Einu sinni var því trúað að ríkið gæti endalaust aukið útgjöld sín. Ætti það jafnt við um velferðarmál, fjárfestingar og tilfærslur af öllu tagi. Ríkissjóðir, erlendis jafnt og hér, söfnuðu skuldum. Fyrir vikið urðu vaxtagreiðslur æ stærri hluti af útgjöldum hins opinbera. Heildar fjármagnskostnaður ríkissjóðs samkvæmt fjárlögum yfirstandandi árs er rúmir 16 milljarðar króna. Það er fjórföld sú upphæð sem við verjum í ár til fjárfestingar í vegagerð og nær helmingi hærri en fjárveitingar til sjúkratrygginga, svo að dæmi séu tekin.
Til varnar velferðarkerfinu
Til þess að við getum varið velferðarkerfið þurfum við þess vegna að vinna áfram að ábyrgri ríkisfjármálapólitík. Stuðla að jöfnuði í ríkisfjármálum og afgangi við aðstæður eins og núna. Með því móti getum við greitt niður skuldir hins opinbera. Þetta er ekki einasta skylda okkar gagnvart komandi kynslóðum heldur búum við þannig í haginn fyrir framtíðina og tryggjum að fjármunir ríkisins renni til þarfra verkefna á ýmsum sviðum.
Þetta er mönnum að verða æ betur ljóst. Ríkisstjórnir í Evrópu, sem þó lúta pólitískri forystu jafnaðarmanna, gera sér glögga grein fyrir mikilvægi þess að ríkisfjármálum sé stjórnað af ábyrgð. Öðruvísi verði ekki velferðarríkið varið. Stanslaus skuldasöfnun komi niður á komandi kynslóðum. Sligi ríkissjóð, leiði til lakari lífskjara í framtíðinni og komi í veg fyrir það í framtíðinni að hægt sé að veita opinberu fjármagni til viðfangsefna á velferðarsviðinu, sem almenn sátt hefur verið um.
Aukið svigrúm
Með þeim árangri sem við erum að sjá í ríkisfjármálum nú mun það takast að draga úr vaxtakostnaði ríkisins. Minnki skuldir ríkisins um 20 til 25 milljarða á þessu ári og því næsta má ætla að vaxtabyrði ríkisins lækki um einn til einn og hálfan milljarð króna á ári. Það munar um minna. Þetta er árangur sem gagnast okkur til framtíðar.
Af þessu má sjá, að ábyrg fjármálstjórn á ríkissjóði skilar sér að lokum til þegnanna í formi skattalækkana, eins og þeirra sem nú eru að eiga sér stað, eða með því að unnt er að verja meira fjármagni til ýmissa þátta hins opinbera líkt og sjá mun stað í fjárlagagerðinni á komandi mánuðum.
Einar K. Guðfinnsson alþingismaður
