Tækifærin eru í framtíðinni
Tækifærin eru í framtíðinni
Það er athyglisvert að umræðan um sjávarútvegsmálin er að breytast. Rétt er það að aðrar viðskiptafréttir hafa tekið nokkuð völdin í fjölmiðlaumræðunni. Slíkt er alls ekki endilega slæmt fyrir sjávarútveginn. Sú atvinnugrein hefur svo lengi verið undirorpin pólitísku umsátursástandi, að vissulega er það gott að því linni. Við þurfum hins vegar að átta okkur á að umræðan um sjávarútveginn mun halda áfram. Einfaldlega vegna þess að greinin er sem fyrr burðarásinn í efnahagsstarfsemi okkar. Menn munu því hafa áfram skoðanir – og það mismunandi skoðanir - á skipulagi sjávarútvegsins.
Það er rangt að draga upp mynd svartnættis og myrkviðis af sjávarútveginum. Að sönnu er margt sem bjátar á. En engu að síður stenst sjávarútvegurinn samjöfnuð við aðrar atvinnugreinar. Og greinin þarf að fá tækifæri og aðstæður til þess að takast á við ný viðhorf og verða þannig áfram sá framtíðaratvinnuvegur sem líf liggur við fyrir þessa þjóð. Því það blasir auðvitað við að ef sjávarútvegurinn getur ekki svarað kalli komandi kynslóða um lífskjör og áhugaverð störf, þá erum við í vanda stödd.
Gleðifréttir
Sá vandi sem gengið hefur lagt á sjávarútveginn og aðrar útflutnings og samkeppnisgreinar er auðvitað tímabundinn. Nýjar spár kveða á um að gengi íslensku krónunnar muni á þessu ári falla um 11 prósent. Það eru sannkallaðar gleðifréttir. Segja má að ekki hafi verið hægt að árna manni gleðilegs árs með ánægjulegri hætti en þeim að spá gengislækkun ! Gengið er nefnilega mesta ógnunin og í rauninni er það til marks um hæfni stjórnenda í sjávarútvegi og dugnað og hæfi starfsfólksins, að sjávarútvegurinn hefur þrátt fyrir ofurgengið staðið af sér bræluna. Með lækkandi gengi krónunnar mun tekjuaukningin efla atvinnugreinina að nýju.
Sá sem setti sjálfstýringuna á fyrir tíu árum....
Sjávarútvegurinn hefur á undanförnum árum tæknivæðst með miklum hraða. Við vitum að sjávarútvegsfyrirtæki í dag er allta annað en sjávarútvegsfyrirtæki fyrir áratug. Sá sem hefur sett sjálfstýringuna á fyrir tíu árum í rekstri sínum hefur ekki átt mikla lífsvon, sagði ég einmitt í ræðu á síðasta hausti. Aukin sjálfvirkni, gríðarlegur vöxtur afkasta, meiri nýting eru allt saman dæmi um það hvernig undirstöðuatvinnuvegur okkar hefur brugðist við hverri áskoruninni á fætur annarri.
Stjórnvöld hafa líka reynt að leggja sitt lóð á vogarskálina með því að leggja fram fjármagn til rannsóknar og þróunarstarfsemi á sviði sjávarútveg. Fyrir hverja krónu sem stjórnvöld hafa reitt fram hafa fyrirtækin komið með að minnsta kosti jafn háa upphæð. AVS verkefnið sem flestir þekkja hefur því búið til peninga til framfaraverkefna á margvíslegum sviðum sjávarútvegs að upphæð að minnsta kosti 1 milljarður. Þetta er fjárfesting sem borgar sig og auk þess gott dæmi um hvernig atvinnulíf og opinberir aðilar geta unnið saman.
Hvar eru tækifærin?
Þetta er líka til marks um hvernig sjávarútvegurinn er að bregðast við breyttum aðstæðum. Sjávarútvegurinn er í æ vaxandi mæli að verða hátækni atvinnugrein, sem krefst menntunar og þekkingar frá veiðum og út á fjarlæga markaði um heim allan. Hann er hinn dæmigerði þekkingariðnaður. Slík atvinnustarfsemi krefst því mikil atgervis okkar færasta fólks. Þarna á ungt fólk að geta fundið viðspyrnu sinna krafta og sjávarútvegurinn sótt aukið atgervi á breyttum og spennandi tímum.
Við eigum því umfram allt að horfa nú fram á veginn. Tækifærin eru í framtíðinni enda er sjávarútvegurinn nú sem endranær atvinnugrein framtíðarinnar, fjölbreytt atvinnugrein, þar sem ungt fólk á mikið erindi.
Þessi grein birtist í Fiskifréttum 6. janúar 2006.
