Atvinnuvegasýning á tímum breytinga
Það er því sannarlega á miklum breytingatímum, segir Einar K. Guðfinnsson, sem Vestfirðingar efna til atvinnuvegasýningar um komandi helgi á Ísafirði.
Í hugum flestra er atvinnulífið á Vestfjörðum býsna einhæft og einskorðast við sjávarútveg. Það kemur því mörgum á óvart að uppgötva við frekari athugun, hversu mikil fjölbreytni er ríkjandi og hversu margir nýir vaxtarsprotar hafa náð að skjóta rótum vestra. Það er enda afar mikilvægt. Nútímatækni mun leiða til færri starfa í hefðbundnum sjávarútvegi. Krafa dagsins er krafa um aukna fjölbreytni. Unga fólkið sækir sér æ fjölbreyttari menntun og kýs sér búsetu með hliðsjón af því hvar slík menntun muni nýtast. Þess vegna er okkur mikilvægt að bregðast við breyttum aðstæðum.
Vitaskuld verður sjávarútvegurinn um ókomin ár höfuðatvinnugrein okkar fyrir vestan. Við höfum hins vegar orðið fyrir margs konar hremmingum í sjávarútvegi okkar og fiskveiðiheimildir tapast í stórum stíl. Menn hafa reynt að bregðast við með ýmsu móti. Upp hafa risið einstök öflug fyrirtæki sem hafa megnað að bæta við sig aflaheimildum og styrkja stoðir síns rekstrar með þeim hætti. Annars staðar þekkjum við líka dæmi um breytt eignarhald sem hefur leitt til allt annarra áherslna í rekstri. En ef til vill setur það mestan svip sinn á sjávarútveginn á Vestfjörðum nú um þessar mundir, að vítt og breitt um svæðið eru að spretta upp sjálfstæðir atvinnurekendur við útgerð smábáta. Þessi útgerð skilar á land miklum verðmætum er treysta mun búsetuna í bráð og lengd. Er óhætt að segja að lagaumhverfið að þessu leytinu hafi reynst sjávarbyggðunum vel.
Áhrif bættra samgangna
Bættar samgöngur eru sem óðast að opna nýja möguleika í atvinnusköpun á landsbyggðinni. Á Vestfjörðum hefur það þegar skilað sér í stærri og fjölmennari atvinnusvæðum, sem hafa orðið til með því að hindrunum á vetrarsamgöngum hefur verið rutt úr vegi. Gildir það jafnt um norðanverða og sunnanverða Vestfirði. Tenging byggðanna á Vestfjörðum við aðalþjóðvegakerfið er líka að batna. Sem dæmi má nefna að vegalengdin að sumarlagi frá Ísafirði til Reykjavíkur er nú rétt um 440 km. Nær daglega allt árið um kring eru vörur fluttar um landveg á milli Reykjavíkur og norðanverðra Vestfjarða. Á allra næstu árum verður gjörbylting með uppbyggingu vegar á milli Vattarfjarðar og Kollafjarðar í A-Barðastrandarsýslu. Allt þetta skapar atvinnustarfsemi á Vestfjörðum nýja möguleika.
Fleiri möguleikar
Það er jafnframt ljóst að möguleikar til atvinnurekstrar á landsbyggðinni eru stöðugt að verða fleiri. Kemur þar ýmislegt til. Fyrrgreindar samgöngubætur ráða þar miklu. Fjarskiptabyltingin gerir það kleift að starfsemi sé staðsett víðar en áður. Fyrirtæki skynja hag þess að nýta ódýrara atvinnuhúsnæði á landsbyggðinni. Enn verður það hagkvæmara þegar breytt verður lögum um fasteignagjöld og þau munu lækka mjög mikið á landsbyggðinni. Utan höfuðborgarsvæðisins er atvinnumarkaðurinn líka mun stöðugri. Á allt þetta þurfum við að benda og gera fólki annars staðar ljósa grein fyrir kostum búsetu og atvinnustarfsemi á landsbyggðinni.
Margt bendir til þess að hið almenna atvinnulíf skynji þessar breytingar. Nöturlegt er hins vegar að verða þess áskynja hve ríkisfyrirtæki og stofnanir hins opinbera eru helfrosnar þegar kemur að því að ræða þessi mál.
Glæsileg sýning í ljósi breyttra aðstæðna
Það er því sannarlega á miklum breytingartímum sem Vestfirðingar efna til glæsilegrar atvinnuvegasýningar um komandi helgi á Ísafirði. Sem fyrr mun fjöldi fyrirtækja taka þátt og gefa okkur kost á að kynnast starfsemi sinni. Þar munum við sjá hvernig forráðamenn vestfirskra fyrirtækja bregðast við breytingunum og hafa áhrif á þróunina. Atvinnuvegasýningin á Vestfjörðum fer nú fram í þriðja sinn. Í hin fyrri skipti hefur tekist afar vel til og er því tvímælalaust ástæða til þess að fagna þessu framtaki nú. Höfundur er alþingismaður Sjálfstæðisflokksins á Vestfjörðum.
