1. Hvert stefnir að þínu mati í byggð á Vestfjörðum?
Eins og stendur horfir illa í byggðamálum. Að vísu hefur hægt á fækkuninni, en það er ekki viðunandi. Við getum ekki sætt okkur við annað en að íbúaþróunin snúist við.
2. Hefur starfsemi opinberra og hálfopinberra aðila í uppbyggingu atvinnulífs skilað marktækum árangri? Ef svo er hverjum.
Það er öruggt að fyrirgreiðsla hins opinbera hefur haft áhrif í þá átt. Til Vestfjarða hefur verið veitt gríðarlega miklu lánsfé með ríkisábyrgðum. Atvinnuþróunarstarfsemi á vegum hins opinbera er miklu meiri en áður var. Fjármagn til nýrrar atvinnustarfsemi sem er ætlað landsbyggðinni er meiri en nokkru sinni. Þar hefur hins vegar afskaplega illa tekist til. Ný úthlutun Byggðastofnunar sem stjórnvöld vildu að færu að umtalsverðu leyti í Norðvesturkjördæmi, fór þangað ekki. Þar var þó um að ræða 700 milljónir króna. Það er rangt að ekki hafi legið fyrir frambærilegar umsóknir frá fyrirtækjum í kjördæminu. Ég veit einfaldlega betur. Það voru einhverjar aðrar og óútskýrðar ástæður sem réðu því hvernig fór. Ég stuðlaði að því á Alþingi á dögunum að það upplýsist að heill milljarður sem átti að fara til uppbyggingar hátæknigreina á landsbyggðinni fór í meira og minna mæli til fyrirtækja í Reykjavík og það í alls óskylda starfsemi. Þetta fé er nú glatað í stórum stíl. Þetta er ömurlegt. Það blasir með öðrum orðum við að miklu fjármagni er veitt til atvinnuþróunarmála á landsbyggðinni. En merkilegt nokk, þá skilar það sér ekki þangað sem þörfin er brýnust. Þessu verðum við að breyta. Viðurkennum mistökin og beitum nýjum aðferðum við að beina fjármunum ríkisins til atvinnuþróunarmála svo þeir rati þangað sem þörfin kallar.
3. Samkvæmt launatölum frá Hagstofu Íslands virðist launaþróun á Vestfjörðum ekki sú sama og annars staðar á landinu. Einnig hefur komið fram að lægstu laun eru greidd í landbúnaði og hótel og veitingahúsarekstri. Eru áherslur Vestfirðinga í uppbyggingu atvinnuvega sinna rangar?
á Vestfjörðum eru allar aðstæður til þess að stunda öflugan sjávarútveg. Samhliða höfum við byggt upp aðrar atvinnugreinar. Við þurfum að leggja ennþá meira kapp á uppbyggingu hátæknigreina, líftækni í tengslum við sjávarútveginn og eflingu fjármálaþjónustu, til hliðar við viðskiptabankastarfsemina sem er til staðar hér. Við sjáum að þessar atvinnugreinar eru vaxtarbroddur í atvinnuuppbyggingu í einkarekstri. Störfum fækkar hins vegar í hefðbundnari greinum vegna hátæknivæðingar. Við eigum síðan gríðarlega mikla möguleika í ferðaþjónustu, atvinnugrein sem er mannaflsfrek og skapar næst mestan gjaldeyri allra atvinnugreina á Íslandi. Munum að ferðaþjónusta er ekki bara hótel og veitingahús. Aukinn ferðamannastraumur eykur almenn viðskipti á svæðinu, örvar verslun, bankastarfsemi, notkun samgöngutækja og endalaust má upp telja. Það væri því fráleitt af okkur að leggja ekki áherslu á þennan mikla vaxtarbrodd í íslensku efnahagslífi. Satt er að ýmis störf eru láglaunastörf í ferðaþjónustu, en önnur vel borguð. Eða hefur nokkur haldið því fram að flugmenn hafi það skítt?
4. Í byggðaáætlun ríkisstjórnar Davíðs Oddssonar er gert ráð fyrir uppbyggingu þriggja byggðakjarna á landsbyggðinni. Hefur þessari stefnumörkun verið fylgt frá því að hún var samþykkt? Ef svo er, hvernig?
Nei henni hefur ekki verið fylgt nægilega stíft eftir. Ýmis mál eru í undirbúningi, öðrum miðar of hægt, en mér sýnist að atvinnulífsþátturinn ætli enn eina ferðina að verða utangarðs í framkvæmd byggðaáætlunarinnar. Núverandi byggðaáætlun er ekki eins markviss og sú sem á undan kom. Í framkvæmd þeirrar fyrri var mjög margt gott gert, sérstaklega varðandi jöfnun lífskjara og áherslu á menntamál. Þar stóð hins vegar út af að ekki var nægilegt mikið gert með tillögurnar sem sneru að uppbyggingu til að mynda opinberra starfa. Það tel ég að sé ein helsta ástæða þess að markmið þeirrar áætlunar um byggðaþróun á landsbyggðinni gengur ekki eftir.
5. Telurðu líklegt að störfum á vegum hins opinbera fjölgi á Vestfjörðum á næstu tveimur árum ? Telurðu jafnvel að þeim muni fækka á næstu árum?
Ég tel að það séu allar forsendur til þess að fjölga þeim mjög verulega. Í ræðu á Alþingi 13. október sl. vék ég einmitt að þessu og þau orð eru kjarni málflutnigns míns nú eins og á undanförnum árum: "En það er alveg rétt sem háttvirtir þingmenn hafa vakið athygli á, við þurfum auðvitað að reyna að leggja áherslu á annars konar atvinnulega uppbyggingu jafnframt og ríkisstjórnin verður að taka fast á þeim málum. Það blasir t.d. alveg við að ef stærsti vinnuveitandi landsins, ríkisvaldið, leggur ekki áherslu á uppbyggingu sína úti á landi eins og á höfuðborgarsvæðinu er þetta stríð tapað. Stærsti vinnuveitandi landsins verður einfaldlega að leggjast á árarnar í þessum efnum og ég vil í þessu sambandi sérstaklega segja það að auðvitað skapast núna ný tækifæri með þeirri uppsveiflu sem fram undan er til þess að fara í meira átak en nokkru sinni fyrr, í það að flytja hin opinberu störf út á land, koma þeim fyrir í þeim byggðarlögum þar sem fólk kallar á vinnu. Eins og við sjáum á tölum vantar okkur inn í aldurshópana stóra árganga. Ein forsendan fyrir því að unga fólkið, fólkið sem hefur leitað sér menntunar, komist til starfa aftur í heimabyggðum sínum er að ríkisvaldið leggist á árarnar einmitt á þessum vettvangi."
6. Er samstaða meðal þingmanna kjördæmisins um uppbyggingu Ísafjarðarbæjar sem byggðakjarna?
Já mér er ekki kunnugt um annað. Ég held að eðlilegt sé að horfa til atvinnusvæðanna þegar við skilgreinum byggðakjarna. Það á við á norðanverðum Vestfjörðum, við Eyjafjörð og á Mið ? Austurlandi svo dæmi séu tekin um svæði sem kölluð hafa verið kjarnasvæði. Þannig eru norðanverðir Vestfirðir eiginlegur byggðakjarni með sameiginlegt aðgengi að atvinnu og þjónustu. Við þurfum því að leggja áfram og meiri áherslu á innbyrðis samgöngur á því svæði, svo sem með því að auka öryggi á leiðinni á milli Súðavíkur og Ísafjarðar og Bolungarvíkur og Ísafjarðar.
7. Hefur baráttan fyrir línuívilnun veikt stöðu þingmanna kjördæmisins að þínu mati?
Hvernig ætti það að hafa gerst? Baráttan fyrir línuívilnun var háð af þingmönnum stjórnarflokkanna. Andstæðinga þeirrar leiðar var að finna í stjórnarandstöðunni. Þeir töluðu gegn þessari leið; gerðu það til dæmis purrkunarlaust á þeim stöðum þar sem andstaða gegn línuívilnun var mest og helst reyndi á staðfestuna. Þegar málið kom til atkvæða í þinginu voru þeir líka á móti. Baráttan fyrir línuívilnun var barátta sem miðaði að því að styrkja stöðu sjávarbyggða. Mér er ómögulegt að trúa því að slík barátta veiki stöðu þeirra sem fyrir henni standa.
8. Ert þú sem þingmaður sáttur við þína frammistöðu í baráttunni fyrir hagsmunum Vestfjarða?
Ég er ekki sáttur við þann árangur sem orðið hefur. Ég hef hins vegar lagt mig fram og gert það sem ég hef getað og vitað best til þess að vinna að heill Vestfjarða og landsbyggðarinnar í heild. Þessi mál eru ekki einföld viðskiptis. Ekki má heldur gleyma því að völdin í þjóðfélaginu liggja svo miklu víðar en hjá þingmönnum. Þeirra völd hafa einmitt farið þverrandi, sem er af hinu góða. Ýmislegt hefur verið gert til þess að treysta starfsskilyrði atvinnulífsins, samgöngur hafa verið stórefldar, við höfum aukið áhersluna á uppbyggingu menntunar mjög mikið frá því sem áður var, lífskjörin hafa verið jöfnuð og þannig má ýmislegt telja. Atvinnulífsþátturinn og sérstaklega uppbygging nýrra atvinnutækifæra hefur hins vegar legið eftir. Það er það sem ég tel að sé rót meinsins. Fyrir hið opinbera er það góð fjárfesting að leggja fram fjármuni til þess að stuðla að slíkri uppbyggingu; með því að auka vægi opinberra starfa, með því að sjá til þess að milljarðarnir sem við höfum verið að leggja til atvinnuþróunarstarfsemi skili sér þar sem þörfin er mest og með því að halda áfram ábyrgri stefnu í ríkisfjármálum. Þannig sköpum við atvinnulífinu svigrúm, með lægra gengi og lágum vöxtum. Þá verða til störf á landsbyggðinni og þá dafna Vestfirðir eins og landsbyggðin almennt.
