20 þúsund milljóna skattalækkun
Ótrúverðug stjórnarandstaða
Frýjunarorð leiðarahöfunda DV og Morgunblaðsins svo ekki sé nú talað um yfirboðsskrumið úr Samfylkingunni falla því steindauð niður. Við sögðum það þá og segjum það enn. Það þarf stjórnaraðild Sjálfstæðisflokksins til þess að skattar séu lækkaðir. Vinstri flokkarnir munu ekki lækka skatta. Þeir hækka skatta. Enda sjáum við í umræðunnni hvernig þeir keyra upp yfirboðin sín í öllum hugsanlegum málaflokkum. Þeir krefjast útgjalda en ekki aðhalds í ríkisfjármálum. Og þó svo að fyrir liggi að ríkisútgjöldin hafa aukist vegna meiri tekna þjóðarinnar, þá kalla þeir á enn meiri vöxt. Ennþá frekari ríkisútgjöld. Skattahækkanir ? ekki skattalækkanir eru afleiðingar slíks. Stjórnarandstaða sem þannig talar er þess vegna ekki trúverðug þegar kemur að umræðu um lækkun skatta.
Það er þess vegna ástæða til þess að hvetja almenning til þess að fylgjast með málflutningi stjórnarandstöðunnar. Hvernig þeir þessi dægrin krefjast útgjalda og kvarta undan því að ekki sé nægilega séð fyrir einstökum fjárlagaliðum. Slík stefnumótun samræmist ekki ýkja vel því að hvetja til skattalækkana; hvað þá að flytja um slíkt tillögur eins og Samfylkingin gerir í yfirboðsskini.
"Það kom ýmsum á óvart að skattalækkanir voru það einstaka mál sem átti mestan samhljóm hjá stjórnmálaflokkunum í síðustu kosningabaráttu, þótt ekki væri það undantekningarlaust. Útfærsla flokkanna á þessu skattalækkanamarkmiði var auðvitað ólík en upp úr stóð að flestir þeirra virtust telja að svo vel hefði miðað í efnahagsmálum að undanförnu að á komandi kjörtímabili væri svigrúm til að koma til móts við landsmenn í skattamálunum. Því ætti það að vera fagnaðarefni að í stjórnarsáttmálanum er mjög afgerandi ákvæði um þann þátt. Á þessari stefnu er hnykkt í þjóðhagsáætlun þeirri sem ég hef kynnt þinginu, þar sem lögð er áhersla á að um 20 milljörðum króna verði á kjörtímabilinu varið til skattalækkana. Þeirri tölu er ekki fastar slegið nú, þar sem útfærsla einstakra breytinga er enn eftir og kjarasamningar liggja enn ekki fyrir. Fram hefur komið að ég og fjármálaráðherrann litum svo á að hátekjuskattur væri með lögum sjálffallinn niður um næstu áramót. Niðurstaða stjórnarflokkanna varð engu að síður sú að framlengja skattinn en þó stiglækkandi og jafnframt verður lögfest samkomulag stjórnarflokkanna um hvernig hann skuli hverfa."
20 þúsund milljóna skattalækkun
Með þessum orðum kynnti Davíð Oddsson forsætisráðherra skattalækkanastefnu ríkisstjórnarinnar í stefnuræðu sinni nú í haust. Hér fer ekkert á milli mála. Það liggur fyrir að ríkisstjórnin ætlar að hrinda í framkvæmd skattalækkunum upp á 20 milljarða króna. Þar með er verið að hrinda í framkvæmd þeim áformum sem stjórnarflokkarnir komu sér saman um á grundvelli stefnuyfirlýsinga sinna fyrir síðustu kosningar. Eftir þetta eiga menn ekki að þurfa að velkjast í vafa. Skattalækkanir þær sem við boðuðum verða að veruleika með framangreindum hætti. Fyrirheitin um skattalækkanir verða vitaskuld efnd, enda hefur aldrei annað staðið til.
Hvað með bensíngjöld og þungaskatt?
Spurt hefur verið hvort ekki sé óeðlilegt nú að hækka bensíngjöld og þungaskatt í ljósi þess að ríkisstjórnin hefur skattalækkanir á stefnuskrá sinni. Nú er það þannig eins og fjármálaráðherra hefur bent á að þessi tekjuöflun hefur verið að lækka að raungildi á undanförnum árum. Tekjustofnarnir hafa ekki hækkað í samræmi við verðlagsþróun og því ljóst að í rauninni hafa þeir verið að lækka að raungildi. Og það er jafnvel svo, þrátt fyrir fyrirhugaða hækkun sem fjárlagafrumvarpið boðar, að raungildi þessarar tekjuöflunar verður lægra en síðast þegar við henni var hreyft fyrir fjórum árum. Vitaskuld er það rétt sem Morgunblaðið segir í leiðara að það er ekki náttúrulögmál að þessir tekjustofnar fylgi alltaf verðlagsþróun. Sama má í sjálfu sér segja almennt um alla tekjuöflun ríkissjóðs ef út í það er farið. Og þannig er það einmitt í þessu tilviki og verður svo. Menn hafa tekið þá meðvituðu ákvörðun að hreyfa ekki við þessum tekjupósti hins opinbera um nokkurra ára skeið og því lækkað raungildi þessarar skattheimtu í raun og veru.
En ríkissjóður þarf tekjustofna við. Og taki menn ákvörðun um að lækka til dæmis þennan tekjustofn um milljarð, eins og skilja mátti til dæmis af grein formanns Samfylkingarinnar hér í DV á dögunum, þá felst í því skýr stefnumörkun um hvar bera eigi niður við skattalækkanir almennt. Þar með minnkar svigrúmið til annarra skattalækkana. Í því felst í sjálfu sér pólitísk stefnumótun; stefnumótun sem stjórnmálaflokkarnir héldu ekki stíft fram í kosningabaráttunni, svo dæmi sé tekið. Að minnsta kosti var það ekki eitt af stefnumálum ríkisstjórnarflokkanna að draga úr þessari skattheimtu og skerða þannig svigrúmið til annarra skattalækkana. Og fróðlegt væri að rifja það upp hvort aðrir stjórnmálaflokkar hafi gert lækkun þessara tekjustofna að hluta skattatillagna sinna fyrir kosningar.
Menn verða að skilja samhengi hlutanna
Menn verða nefnilega að átta sig á að stefnan í ríkisfjármálum, jafnt á tekjuhliðinni og útgjaldahliðinni, er hluti þeirrar miklu jöfnu sem efnahagsstefnan í landinu almennt er. Traust ríkisfjármálastefna er hornsteinn sem svo margt annað hvílir á. Það er þess vegna mjög verðmætt að markaðurinn í landinu mat ríkisfjármálastefnuna eins og hún birtist í fjárlagafrumvarpinu, sem jákvæðan þátt og líklegan til þess að treysta efnahagsumgjörðina. Það mátti sjá strax er íslenska krónan styrktist í kjölfar þess að fjárlagafrumvarpið var lagt fram á Alþingi 1. október sl.
Ríkisfjármálastefnan undir forystu Geirs H. Haarde fjármálaráðherra er nú að skila okkur þeirri þýðingarmiklu stöðu að við erum í stakk búin til þess að lækka skatta, jafnframt því að styrkja stoðir velferðar- og menntakerfisins og standa undir gríðarlegum framkvæmdum á samgöngusviðinu. Þetta reynist okkur kleyft vegna þess að við höfum verið að lækka skuldir ríkissjóðs. Þeir fjármunir sem áður fóru í vaxtagreiðslur til útlendra og innlendra lánadrottna fara nú til þess að bæta kjör öryrkja og aldraðra í samræmi við samkomulag þess efnis, til þess að standa undir þeim gríðarlegu framförum sem hafa átt sér stað í menntakerfinu (en útgjöld til þess málaflokks hafa aukist hröðum skrefum) til framfara í heilbrigðismálum ( en við verjum hlutfallslega einna mesta fjármagni allra þjóða til heilbrigðismála í veröldinni) og þannig má áfram telja. Og ákvörðunin um skattalækkanir upp á 20 þúsund milljónir á árunum 2005 til 2007 eru enn eitt dæmið um árangurinn. Við ætlum að lækka skattana, af því að árangurinn við efnahagsstjórnina gerir okkur það kleyft. Án slíks árangurs væri ekki um neinar skattalækkanir að ræða, hvorki nú né í nánustu framtíð.
