Ekkert að marka þá
Stjórnarandstaðan segist hafa áhyggjur af viðskiptahallanum í landinu og setur á miklar ræður í þingsalnum um þetta áhyggjuefni sitt. Það er allt gott og blessað. En útlistanir þeirra á stöðu mála eru fráleitar, mótsagnakenndar og yfirborðskenndar og kalla á frekari umræðu.
Staða ríkisfjármálanna er óvenju sterk nú um stundir. Ríkissjóður er gerður upp með afgangi og hið nýja fjárlagafrumvarp boðar að enn verði haldið áfram á þeirri braut. Skuldir ríkissjóðs minnka ár frá ári og sá ótrúlegi árangur blasir við að innan skamms tíma verði nettóskuldir ríkissjóðs með öllu horfnar. Þetta er afleiðing þeirrar stefnu sem hefur verið fylgt í ríkisfjármálum á undanförnum árum og er að leggja grunninn að frekari sókn íslenska hagkerfisins í ramtíðinni.
Afleiðing markvissrar stefnumótunar
Nú láta menn eins og þetta sé ekkert til þess að hafa orð á. Þetta hafi komið af sjálfu sér. Þetta er skrýtinn málflutningur. Einkanlega þegar hann kemur úr munni og hrýtur af pennum þeirra sem ætíð hafa verið fyrstir til þess að taka undir allar kröfur sem reistar hafa verið í þjóðfélaginu um aukin útgjöld, líkt og verið hefur aðalsmerki stjórnarandstöðunnar undangengin ár. Er þó ljóst að ef undan þeirri kröfugerðarpólitík hefði verið látið myndum við ekki státa af góðri afkomu ríkissjóðs.
Nauðsynlegt er að minna á að sú meðvitaða ákvörðun var tekin að létta byrðum af atvinnulífinu á samdráttartímum í því skyni að auðvelda því að eflast og fjárfesta. Það bar sannarlega árangur, þrátt fyrir harkalegar ádeilur stjórnarandstöðunnar þá. Fyrir nú utan það að sýnt hefur verið fram á að þó svo við tækjum ekki tillit til efnahagsbatans eða viðskiptahallans væri samt myndarlegur afgangur á ríkissjóði.
Það er því ljóst að það er ekki hallarekstur ríkissjóðs sem nú knýr fram viðskiptahalla. Fylgt hefur verið til viðbótar aðhaldssamri peningamálastefnu, með háum vöxtum, til þess að draga úr innlendri eftirspurn.
Aukin útgjöld, minni tekjur, meiri viðskiptahalli
Þeir sem nú kalla eftir ennþá virkari afskiptum hins opinbera til þess að draga úr viðskiptahallanum verða auðvitað að tala skýrt. Þeir eru í raun að biðja um frekara aðhald á báðum sviðum; peninga- og ríkisfjármálasviðinu. Þeir sem hvetja til öflugri aðgerða að þessu leyti geta þess vegna ekki krafist hærri fjárhæða til skólamála, velferðarmála eða vegamála, né heldur heimtað almennar skattalækkanir. Eru þó allir sammála um að til allra þessara mála væri gott að sjá af meiri fjármunum.
Auknar fjárveitingar í bland við almennar skattalækkanir (lægri tekjur hins opinbera) myndu nefnilega leiða til aukins viðskiptahalla. Þeir sem telja núverandi viðskiptahalla vera váboða geta ekki leyft sér að æpa á aukin útgjöld og almenna skattalækkun -- að minnsta kosti ekki ef þeir vilja láta taka sig alvarlega.
Ekki heil brú í málflutningnum
Þess vegna sætir það undrun að heyra þingmenn Samfylkingar kyrja allan þennan söng. Einn gagnrýnir að viðskiptahallinn sé háskalegur og megi líkja við sprengjur, aðrir heimta aukin útgjöld og í bland er það svo gagnrýnt að almenn skattheimta sé of mikil.
Þetta rekur sig allt á annars horn. Það verður ekki heil brú í málflutningum og þess vegna gufar það litla fylgi sem að Samfylkingunni hafði safnast upp eins og daggardropi á sólskinsdegi.
Einar K. Guðfinnsson
þingmaður fyrir Sjálfstæðisflokkinn
