Ferð án fyrirheits
Evrópusambandið er statt á miklum krossgötum, segir Einar K. Guðfinnsson, og enginn veit hvert það s
ÞVÍ hefur verið haldið fram að sjálfstæðismenn vilji ekki ræða hvort Íslendingar eigi að æskja inngöngu í Evrópusambandið. Það er rangt. Það er ekkert athugavert við það að menn ræði þessi mál og sjálfstæðismenn hafa aldrei skorast undan því. Spurningin um Evrópusambandsaðild er ætíð og ævinlega á dagskrá, rétt eins og aðrar áleitnar pólitískar spurningar, sem upp koma í umræðu dagsins.
Sporin hræða
Í umræðunni um aðild að Evrópusambandinu hefur langsamlega oftast verið vakin athygli á sjávarútvegsstefnu þess. Bent hefur verið á að stefnan sé algjörlega ósamrýmanleg hagsmunum okkar Íslendinga og af þeirri ástæðu einni og sér komi aðild að sjálfsögðu ekki til greina. Það er mikið rétt. Sjávarútvegsstefna Evrópusambandsins byggist á stofnskrá Evrópusambandsins, Rómarsáttmálanum. Það er ljóst að forræði stofnana Evrópusambandsins til að setja reglur um skipulag sjávarútvegsmála ná til allflestra þátta. Völd stofnana Evrópusambandsins voru aukin mjög við endurskoðun sjávarútvegsstefnunnar árið 1992.
Þetta fengum við raunar staðfest í sjávarútvegssamningi Noregs við Evrópusambandið á síðastliðnu ári. Að sönnu fengu Norðmenn umþóttunartíma. Að honum liðnum átti þó forræði fiskimanna að vera í höndum yfirvaldanna í Brussel. Þau spor hljóta því að hræða. Menn geta að sjálfsögðu haft ýmsar meiningar um hvort okkur Íslendingum gæti vegnað betur við samningaborðið en frændum vorum í Noregi. Það hefur þó ekkert komið fram mér vitanlega sem bendir til þess að okkur tækist að hrinda af höndum okkar þeirri kvöð að lúta forræðinu frá Brussel.
Krafa um minni áhrif smáríkjanna
Annað atriði skiptir þó ekki síður máli í þessu sambandi. Hin svokallaða ríkjaráðstefna Evrópusambandsins verður haldin á næsta ári. Búist er við að hún standi í einhver ár, þannig að farið verður að draga all nærri aldamótum, þegar lyktir hennar sjást. Meginmarkmið þessarar ríkjaráðstefnu er einmitt að breyta skipulagi Evrópusambandsins. Mörgum þykir (og víst ekki að ástæðulausu) að skipulag þess sé all þunglamalegt og óskilvirkt. Fulltrúar stærri ríkjanna telja einnig að áhrif þeirra séu óeðlilega lítil í samanburði við hin smærri. Krafan um jafnt vægi atkvæða á sér nefnilega líka formælendur í höfuðborgum Evrópu, í Lundúnum, París eða Bonn. Þó að enginn vilji spá um endanlega niðurstöðu í smáatriðum, þá velktist enginn í vafa um að niðurstaðan verði sú að vægi smærri ríkjanna muni minnka en hinna stærri aukast að ríkjaráðstefnunni lokinni. Þá er ljóst að skilmálar til inntöku nýrra ríkja í Evrópusambandið breytast með ríkjaráðstefnunni og raunar yfirlýst af þess hálfu að engin ný aðildarríki verði tekin inn fyrr en að henni lokinni.
Ferð án fyrirheits
Það er ekki síður af þessari ástæðu sem fráleitt sýnist að senda inn aðildarumsókn að Evrópusambandinu. Evrópusambandið er statt á miklum krossgötum og enginn veit hvert það stefnir. Hið eina sem virðist ljóst er að völd smáríkja muni minnka. Að ætla sér inn í 21. öldina á vagni Evrópuhraðlestarinnar virðist því vera ferð án skýrra fyrirheita og án þess að hafa minnstu hugmynd um áfangastaðinn.
Það hefur verið sagt að eina leiðin til þess að leiða í ljós hvað fá megi út úr samningum við ESB sé að láta reyna á það með formlegum viðræðum. Þetta er alls ekki svo. Við vitum hvað við höfum og ljós er hinn mikli efnahagslegi, pólitíski og félagslegi ávinningur EES-samningsins. Við þekkjum leikreglur Evrópusambandsins í málaflokkum eins og sjávarútvegi. Loks vitum við að Evrópusambandið mun fyrirsjáanlega breytast í veigamiklum atriðum, smáríkjum í óhag á allra næstu árum. Við eigum því ekkert erindi inn í þetta ferli. Því hlýtur niðurstaða mín að vera sú, að þó spurningin um Evrópusambandsaðild sé á dagskrá, þá sé svarið við henni núna skýlaust nei. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins á Vestfjörðum.
